|
Peygamberimizin
diş temizliği (Misvak )
Peygamber
Efendimiz (SAV), ağız temizliğine ve diş bakımına da çok önem
vermişlerdir. Bunun için misvakla dişlerini fırçalamışlar,
ümmetine bu konuda tavsiyelerde bulunmuşlardır.
Misvak sıcak bölgelerde yetişen "erak" ağacının kökleridir.
Lifli bir yapışı vardır. Biraz ıslatılıp ezilince fırçamsı bir
hal alır. Hem mekanik hem de kimyevî olarak pek çok faydaları
vardır.
1.
Misvak, ağız için temizlik, Allahu Teala'nın rızasına sebep ve
gözlere de ciladır, (l)
2. Misvak ağız için temizliktir ve Aziz ve Celil olan Allah'ın
rızasına sebeptir. (2)
3. Misvakta on hassa vardır: Ağzı tatyib eder, diş etlerim
güçlendirir, göze cila verir, balgamı giderir, dişin çürümesini
önler, sünnete uygun olur, melaikeyi sevindirir, Rabbi razı eder,
hasenatı artırır, mideye sıhhat verir. (3)
4. Misvak kullanın. Zira misvak ağzı temizleyen ve Rabbin
rızasını kazandıran bir alettir. (4) Bu hadis-i şeriflerde
misvakın faydaları zikrediliyor. Misvak kullanmak, ağa için
temizlik ve hoşluk sebebidir. Fırçalanmayan dişler sararır.
aralarında ve diplerinde gıda artıkları birikir. Bunlar ağız
kokusuna ve diş cürüm îlerine sebep olurlar. Diş etlerinde
iltihaplanmalar olur. Misvak kullanmakla dişlerin çürümesi
ve-diş etlerinin iltihaplanması önlenir. Misvakın gözlere
canlılık vermesi ve balgam söktürücü etkisi kimyasal
özellikleriyle ilgilidir.
Allah-u Teala güze! olan şeyleri, temiz olan şeyleri sevdiği
için; peygamberinin tavsiyelerine uyulmasını sevdiği için,
misvak kullanılmasından hoşnut olur. Melekler de temiz olan
şeyleri severler ve kötü kokulardan rahatsız olurlar. Onun için
on!ar da sevinirler.
5.
Misvak, erkeğin fesahatini artırır. (5) Fesahat, güzel konuşmak
demektir. Sesin oluşumunda dişlerin de fonksiyonu olduğu için,
temiz ve bakımlı dişlerin sesin güzelleşmesine katkıda
bulunacağına işaret ediliyor.
6. Niçin sararmış dişleriniz i!e huzuruma giriyorsunuz? Misvak
kullanınız! (6)
Bu hadis-i şerifte ağız ve diş bakımı yapmayanlara bir azarlama
var. Kendilerine zarar verdikleri gibi, çevredeki kimseleri de
kötü görünüşleri ve ağız kokularıyla rahatsız edeceklerine
işaret ediliyor.
7.Şu
dört şeypeygamberlerin sünnetlerindendir: Sünnet olmak, koku
sürünmek, misvak kullanmak, evlenmek. (7)
Peygamberler insanlığın rehberleridir. Peygamber (SAV)Efendimizdenönceki
peygamberlerin de ağız ve diş bakımına önem
verdikleri, misvak kullandıkları ifade ediliyor.
8. Misvak ve cuma guslü her Müslüman için gereklidir. (8) Buraya
kadar misvakın lüzumu ifade edildikten sonra, bundan sonraki
hadis-i şeriflerde SAV Efendimizin uygulaması anlatılıyor:
9.
Misvak kullanmadan uyumazlardı. (9)
10.
Uyudukları zaman misvak başuçlarında bulunurdu. Uyandıkları
zaman da ilkönce misvak kullanırlardı. (10)
11.
Misvakı enlemesine kullanır, suyu emerek içerlerdi. Üç defa
nefes alır ve derlerdi ki: Bu türlü içmek daha iyi, hazmı daha
kolay ve sıhhate daha uygundur. (11)
12.
Aişe (RA) şöyle demiştir: "Peygamber SAV evine girdiği zaman ilk
yaptığı iş, misvak ile dişlerini temizlemek olurdu" (12)
13.
Ebu Musa şöyle dedi "Ben Peygamber'in huzuruna girdim, misvağın
bir ucu dilinin üzerinde bulunuyordu." (13)
14.
Rasulullah SAV hiçbir namaza misvak
kullanmadan çıkmazdı. (14)
15.
Rasulullah SAV geceleyin teheccüd namazı kılmak için kalktığı
zaman ağzım misvak ile ovalardı.
(15)
16.
Rasulullah SAV geceleri iki rekatta bir selam vererek teheccüd
namazı kılar ve her selam verişinde misvak kullanırdı. (16)
17.
Abdullah ibni Abbas RA, şöyle anlatmıştır:
Bir
gece Peygamber SAV'in yanında kaldım. Peygamber gecenin sonuna
doğru kalkıp dışarı çıktı, semaya baktı, sonra Al-i imran
süresinin şu ayetlerini okudu:
"Hakikat,
göklerin ve yerin yaratılışında, gece ile gündüzün birbirleri
ardınca gelişinde temiz akıl sahipleri için ibret verici
deliller vardır. Onlar ayakta iken, oturur iken, yanları üstünde
yatar iken hep Allah'ı hatırlayıp anarlar ve göklerin, yerin
yaratılışı hakkında inceden inceye düşünürler. Şöyle derler: Ey
Rabbimiz, sen bunları boşuna yaratmadın. Sen pak ve münezzehsin.
Bizi ateşin azabından koru."
Sonra
eve döndü, misvaklandı ve abdest aldı. Sonra kalkıp namaz kıldı,
sonra yattı. Sonra kalkıp tekrar dışarı çıktı ve semaya nazar
etti. Yine bu ayetleri okudu. Sonra döndü, tekrar misvaklandı ve
abdest aldı. Sonra kalkıp namaz kıldı. (17)
Resulullah (S.A.V.) Efendimizin misvakla ilgili emir ve
tavsiyeleri şöyle:
18.
Ümmetimi meşakkate düşürmüyor olsaydım, onlara her namazın
önünde misvakı emrederdim. (18)
19. Ümmetime zorluk vermemiş olsaydım, her abdestte misvak
kullanmalarım emrederdim. (19)
20.
Oruç tuttuğunuzda sabahleyin misvak kullanın, lakin okşama doğru
kullanmayın. Akşam üzeri iki dudağı kurumuş oruçlu bir kimse
için misvak uygun olmaz. Zira o kurumuş dudaklar kıyamet gününde
gözü önünde bir nur olacaktır. (20)
21.
Sizden biri gece namaz kılmak için kalktığında misvak kullansın.
Zira bir kimse namazında Kur'an okurken bir melek ağzım onun
ağzına dayar ve o kimsenin ağzından bir şey çıkmaz ki, o meleğin
ağzına girmiş olmasın. (21)
22.
Sizin ağızlarınız Kur'an için yollardır. Onları misvakla
temizleyin. (22)
23.
Misvak kullanınız. Zira misvak ağzı temizleyen ve rabbi razı
eden bir alettir. Cebrail her gelişinde bana misvak kullanmayı
tavsiye etti. Öyle ki, bana ve ümrnetime farz kılacağından
korktum. Ümmetime zorluk vereceğinden korkmamış olsaydım misvak
kullanmalarım farz kılardım. Ben o kadar çok misvak kullanırdım
ki, dudaklarıma iz yapmasından ve dişlerimin aşınacağından
korkardım. (23)
24.
Bana misvak kullanmak o derece emredildi ki, bu konuda bana bir
vahiy gönderileceğini sandım.(24)
25.
Ben, misvak kullanmakla o derece emredildim ki, üzerime farz
kılınacağından korktum. (25)
26.
Cebrail misvak kullanmayı bana o kadar tavsiye etti ki, azı
dişlerimden endişe ettim. (26)
27.
Misvak kullanarak kılınan namazın fazileti, misvak kullanmadan
kılınan namazdan yetmiş kat fazladır. (27)
28.
Misvak kullanarak kıldığım iki rekat namazı, misvak kullanmadan
kıldığım yetmiş rekat namaza tercih ederim. (28)
29.
Misvak olmadığında, parmak misvak yerine geçer. (29)
Hadis-i şeriflerde ağzın her zaman temiz tutulması gerektiğim
anlıyoruz. Misvak olmadığı zaman başka bir şeyle de bu
temizliğin yapılabileceği ifade ediliyor. İmkanların ve
araçların çok fazlalaştığı günümüzde bile toplumlar ağız ve diş
sağlığına gereken önemi vermiyorlar. Resulullah (S.A.V.)
Efendimizin uygulamalarının ve tavsiyelerinin ne kadar ne kadar
güzel ve her zaman geçerli olduğunu görüyoruz. O
Yapılan araştırmalara göre, ülkemizde yirmi yaşına gelen her yüz
kişiden 89'unun dişleri çürük.
Okul çocuklarının yüzde 67'si diş fırçası kullanmamakta ve yılda
her 4 kişiye sadece bir diş fırçası düşmektedir.
O kadar reklama, tanıtıma, eğitime ve teşvike rağmen diş
temizliği ve bakımı maalesef istenen düzeye gelmiş değildir.
Zaruri bir ihtiyaç, bir sağlık ve bir temizlik olarak
görülmediği için de bir alışkanlık haline gelmemiştir.
Ayrıca sigara tüketiminin ileri boyutlara varması, özellikle
gençler arasında çok yaygın olmasından dolayı da ağız ve diş
bakımı hep ihmal edilmiştir.
Oysa diş temizliği ve ağız sağlığı üzerinde İslâmın ilk
yıllarında bile üzerinde çokça durulan konulardan birisidir.
***
Peygamberimizin hayatına ve sözlerine baktığımızda konuya ne
kadar büyük bir önem verildiği anlaşılmaktadır.
Sahabiler, Peygamberimizi anlatırken onun dişlerinin inci gibi
parladığını, ter temiz, bembeyaz ve ışıl ışıl olduğunu söylerler.
Peygamberimizin Uhud Savaşı'nda kırılan dişinden başka hiçbir
dişi çürümemiş ve düşmemiş, hep sağlam ve sağlıklı olarak
kalmıştır.
Peygamberimiz dişini "misvak"la temizlerdi. Misvak, Arabistan'da
yetişen "arak" ağacının kök ve dalından kesilerek yapılır.
Bazı rivayetlerden anlaşıldığına göre Peygamberimizin zeytin
dalından da misvak yaptığı olurdu.
Peygamberimiz her vesileyle dişlerini misvaklar ve temizlerdi.
Özellikle abdest alırken ve namaza başlamadan önce mutlaka
misvak kullanırdı. Farz ve nafile namazlar dikkate alındığında,
günde beş-on defa misvak kullanırdı.
***
Peygamberimiz misvakı o kadar sık ve çok kullanırdı ki, bu
hususta şöyle buyurmaktadır:
"Ben misvakı o kadar çok kullanırım ki, dişlerimi köklerinden
oynatacağından korkuyorum."
Kendisi bu kadar üzerinde durduğu gibi, sahabileri de çok teşvik
ederdi ve üzerinde ısrarla ve önemle dururdu.
Bir seferinde şöyle buyurmuştu:
"Cebrail, bana her gelişinde misvakı tavsiye etmediği zaman
olmuyor. Öyle ki bana ve ümmetime farz kılacağından korkuyorum.
Hem de ümmetime meşakkat vermekten endişe etmesem misvakı onlara
farz kılardım."
İslâm öncesi temizlik namına bir şey bilmeyen, su kullanma
alışkanlığı dahi fazla olmayan bir toplumu temizliğe alıştırmak,
ağız ve diş temizliği gibi bir alışkanlığı bulunmayan bir
millete bunu öğretmek hiç de kolay olmamıştı.
***
Peygamberimiz, "Misvak kullanın, çünkü misvak ağzı temizler"
derken, misvak kullanma alışkanlığını henüz edinmemiş olan ve
bundan dolayı dişleri sararmış olan kişileri şu sıkı tembihiyle
uyarırdı:
"Size ne oluyor da dişleriniz sararmış olduğu halde yanıma
geliyorsunuz! Misvak kullanınız."
Bir başka seferinde de, "Diş etlerini yemek kırıntılarından
temizleyiniz. Misvak kullanınız, sararmış dişle, kokar ağızla
yanıma gelmeyiniz."
Hatta bir defasında, "Misvak kullanmak hakkındaki tavsiyelerimi
sizlere çok tekrarladım" buyurarak bu konunun üzerinde çok
durduğunu ve bir an önce uygulamaya geçilmesini istemişti.
Bu sıkı ve ciddi eğitimin yanında, misvak hakkındaki hadisleri
biraraya getirdiğimizde şu gerçekleri görüyoruz:
Misvak ağzı temizler. Allah'ı razı eder. Melekleri sevindirir.
Gözü cilalandırır. Ağız kokusunu ve kirini giderir. Dişleri
beyazlatır. Diş etlerini kuvvetlendirir. Yemeği hazmettirir.
Balgamı keser. Namazın sevabını arttırır. Konuşma kabiliyetini
geliştirir. Mideyi takviye eder. Şeytanı küstürür. Sevapları
çoğaltır. Baş ağrısını giderir
|